Trauma… we horen het overal om ons heen. Maar wat is een trauma nu eigenlijk?
Een trauma is een emotionele reactie op een gebeurtenis of ervaring, die niet afgemaakt is.
Vaak denken we dat trauma te maken heeft met grote en ingrijpende gebeurtenissen, bijvoorbeeld oorlog. Echter is trauma iedere emotionele reactie die niet is afgemaakt, dus ook die kleine onderdrukte emoties waar we vaak niet eens bij stilstaan. Ieder van ons draagt dan ook trauma met zich mee; groot en klein. Trauma kan optreden als gevolg van een eenmalige traumatische gebeurtenis (o.a. ernstig auto-ongeluk, natuurramp, aanslag, verkrachting), alsook herhaalde of langdurige stressvolle situaties (o.a. verwaarlozing, onderdrukken van emoties, langdurige toxische relatie, mishandeling tijdens de opvoeding, oorlog).
Trauma kan leiden tot verschillende reacties en symptomen, waaronder:
– Voorbeelden van psychologische symptomen: angst, depressie, paniekaanvallen, dissociatie (gevoel van buiten jezelf treden), nachtmerries, flashbacks, vermijdingsgedrag, concentratieproblemen en andere cognitieve problemen.
– Voorbeelden van fysieke symptomen: hoofdpijn, migraine, maag- en darmklachten, slaapproblemen, spierspanning, vermoeidheid.
– Voorbeelden van emotionele symptomen: intens verdriet, woede, schuldgevoelens, gevoelens van schaamte en hulpeloosheid, een laag zelfbeeld.
Een traumatische ervaring overweldigt iemand om er op een gepaste manier mee om te gaan. Van nature willen mensen in een dreigende situatie vanuit het reptielenbrein reageren ter overleving; namelijk vluchten of vechten. Wanneer iemand niet in staat is geweest om tijdens het gevaar deze natuurlijke drang van vechten of vluchten te volgen, wordt de reactie gestaakt en tijdelijk opgeslagen in het lichaam. Het zet zich letterlijk vast in ons bindweefsel, om op een later moment afgemaakt te worden. Op deze manier ontstaan blokkades in ons lichaam en blijft de onafgemaakte emotionele reactie opgeslagen in ons lijf. Tegelijkertijd slaat ons brein de gebeurtenis op in ons onderbewustzijn en maakt het de associatie dat die situatie onveilig voor jou is, ter bescherming van onszelf. Wanneer we in soortgelijke situaties verkeren of in een situatie terechtkomen waarin we in hetzelfde emotionele stuk geraakt worden, wordt het trauma opnieuw geactiveerd; ook wel bekend als een trigger. Een trigger is dus vanuit deze zienswijze een kans om een onafgemaakte emotie, af te maken en zodoende trauma te helen. Echter willen we vaak deze oude pijn niet nog eens ervaren en duwen we het keer op keer weg middels coping. De reactie wordt wederom niet afgemaakt en nogmaals opgeslagen in het lichaam. Op deze manier stapelen onafgemaakte emoties zich op, blijft het trauma bestaan en wordt het verhaal rondom het trauma steeds groter.
Van belang is dat we onszelf de ruimte geven om deze onafgemaakte emotionele reacties toe te laten, te doorvoelen en daarmee af te maken; heel te maken, ofwel helen. Op deze manier zijn we in staat trauma’s te verwerken en toe te werken naar acceptatie.